نام اختصاری:  Cr Cl
سایر نام ها:  کلیرانس کراتینین، تصفیه کراتینین Creatinine Clearance, Serum&Timed Urine
نوع نمونه قابل اندازه گیری:  سرم یا پلاسمای هپارینه، ادرار 24 ساعته
حجم نمونه مورد نیاز: سرم: 1 ml        ادرار: 5 ml
شرایط نمونه گیری:

1. نیازی به رژیم غذایی خاصی نمی باشد.
2. در برخی متد بیمار را از نظر مصرف گوشت پخته، چای، قهوه، یا برخی داروها در روز آزمایش منع می کنند. قبل از انجام آزمایش با آزمایشگاه هماهنگ شود.
3. تمامی داروهای مصرفی بیمار بررسی مجدد شده و آنهایی که بر روی اندازه‏گیری کراتی‏نین تأثیر می‏گذارند (مانندcefoxitin) قطع شود.
4. بیمار باید در طی انجام آزمایش هیدراسیون (مصرف آب) خوبی داشته باشد.
5. جریان ادراری بیشتر از 2 ml/min  جهت اندازه‏گیری ایده‏آل کلیرانس مورد نیاز است.
6. درصورت همولیز و لیپمی خفیف و شدید، مجددا نمونه گیری صورت گیرد.

نکات نمونه گیری:

1.  سن، جنس، قد و وزن بیمار را یادداشت شود.
2. جهت تهیه سرم از بیماران نمونه خون وریدی گرفته شود. در مورد نوزادان بهتر است خون از پاشنه پا گرفته شود.
3. سرم در عرض 4 ساعت پس از نمونه گیری سانتریفیوژ شود و از جمع آوری سرم همولیز و لیپمیک اجتناب شود.
4. به بیمار تاکید شود تا ادرار خود را ساعت 8 صبح تخلیه کرده و دور بریزد. سپس تمامی ادرار از جمله نمونه آخر که 8 صبح فردای آن روز می‏شود را داخل ظرف ادرار استریل تخلیه کند. در طی دوره جمع‏آوری24 ساعته، نمونه درون یخچال یا بر روی یخ  قرار داده شود. جمع‏آوری‏های 4 و 12 ساعت هم مورد قبول هستند.
5. در طی جمع آوری ادرار 24 ساعته، نمونه باید در یخچال نگهداری شود. استفاده از ماده نگهدارنده در ظرف نمونه گیری ضروری نمی باشد.
6. در صورت نبودن یخچال یا جای سرد جهت نگهداری نمونه ، از ماده نگهدارنده استفاده نمایید. اسید کلریدریک 6 نرمال، اسید استیک 50 درصد و اسید نیتریک 6 نرمال مناسب می باشند.
7. زمان شروع نمونه گیری و حجم نهایی نمونه ادرار 24 ساعته روی ظرف ادرار و برگه آزمایشگاه ذکر شود. 
8. به بیمار تاکید شود که برای جلوگیری از آلوده شدن ادرار، ابتدا ادرار را درون ظرف ریخته و سپس دفع مدفوع نماید.
9. در طی 24 ساعت جمع آوری نمونه، بیمار به نوشیدن مقدار کافی مایعات ترغیب شود، مگر آن که به دلایل پزشکی منع مصرف داشته باشد.
10. به بیمار تاکید شود از ورزش شدید در طی 24 ساعت اجتباب شود، زیرا ورزش موجب افزایش  کلیرانس کراتینین می شود.
11. توصیه شود نمونه خون وریدی باید همزمان با جمع اوری ادرار 24 ساعته ادرار، جمع آوری گردد.

توضیحات:

•  کاهش کلیرانس کراتینین نشان دهنده کاهش میزان فیلتراسیون گلومرولی (GFR) است. این می تواند به دلیل شرایطی مانند بیماری پیشرونده کلیه، یا ناشی از اثر سوء همودینامیک کلیوی باشدکه اغلب برگشت پذیر است، از جمله اثرات مواد مخدر و یا کاهش خونرسانی کلیوی ناکارآمد (به عنوان مثال، تخلیه حجم، نارسایی قلبی).
• کلیرانس کراتی‏نین رایج ترین تستی است که جهت تخمین GFR استفاده می‏شود. کراتی‏نین در گلومرول فیلتره شده و در لوله بازجذب نمی‏شود ولی مقداری توسط لوله‏های پروگزیمال به داخل ادرار ترشح می‏گردد.
• در سطوح طبیعی کراتی‏نین پلاسما، فقط حدود 10% از کراتی‏نین ادرار حاصل ترشح به داخل لوله است ولی در مقادیر بالای کراتی‏نین پلاسما، ترشح کراتی‏نین به داخل لوله می‏تواند راه اصلی دفع کراتی‏نین باشد که منجر به تخمین بالاتر GFR حتی تا 70% بالاتر از GFR اندازه‏گیری شده در حضور مقادیر پایین کراتی‏نین پلاسما می‏شود.
• شایع‏ترین داروهایی که ترشح کراتی‏نین را مسدود می‏کنند عبارتند از سایمتدین، تری‏متوپریم، سالیسیلات و پیری‏متامین که هر کدام می‏توانند کراتی‏نین پلاسما را تا 20 الی 30% سطوح پایه افزایش دهند.
• GFR در مبتلایان به سوء تغذیه یا چاقی، نیمه فلجی یا فلج چهار دست و پا و در زنان باردار ممکن است از دقت کافی برخوردار نباشد.
• افزایش کلیرانس کراتینین اغلب به علت هیپرفیلتراسیون گلومرولی و معمولا بیشتر در دوران بارداری و یا در بیماران مبتلا به دیابت، قبل از نفروپاتی دیابتی دیده می شود، همچنین ممکن است با مصرف زیادی پروتئین در رژیم غذایی رخ دهد.
• مقادیر کلیرانس کلیوی کراتینین  به مقدار خون تصفیه شده و توانایی عملکرد گلومرول ها به عنوان صافی، بستگی دارد. در آترواسکلروز شریال کلیوی، کم ابی و شوک، مقدار خون موجود جهت تصفیه کلیوی کاهش می یابد.
• توانایی عملکرد تصفیه ای گلومرول ها در بیماریهایی از قبیل گلومرولونفریت، نکروز حاد توبولی و بسیاری دیگر از بیماریهای اولیه کلیوی کاهش می یابد. انسداد دو طرفه شدید بر سر راه جریان خروجی ادرار، تنها در صورتی که طولانی باشد، بر تصفیه گلومرولی (Cr Cl) تأثیر می گذارد.
• اگر تنها یک کلیه دچار بیماری گردد، کلیه سالم دیگر با افزایش سرعت تصفیه گلومرولی عمل آن را جبران می نماید. بنابراین در بیماری یک طرفه کلیوی یا نفرکتومی یک طرفه، اگر کلیه دیگر سالم باشد، Cr Cl نباید کاهش یابد.
• مقادیر Cr Clبا مقدار توده عضلانی در ارتباط است. هرچه توده عضلانی کمتر باشد، مقدار Cr Cl نیز کم تر خواهد شد. به همین ترتیب، مصرف گوشت موجب افزایش موقتی Cr Cl  می گردد.